Wpis opublikowany przez firmę Anthropic wywołał prawdziwe trzęsienie ziemi w branży technologicznej. Firma ogłosiła w nim dramatyczną decyzję o natychmiastowym, globalnym zawieszeniu dostępu do swoich najnowszych i najpotężniejszych modeli językowych: Claude Fable 5 oraz Claude Mythos 5. Powodem jest nagła dyrektywa rządu USA podyktowana względami bezpieczeństwa narodowego.
The US government, citing national security authorities, has issued an export control directive to suspend all access to Fable 5 and Mythos 5 by any foreign national, whether inside or outside the United States, including foreign national Anthropic employees.
The net effect of…— Anthropic (@AnthropicAI) June 13, 2026
Zanim jednak modele zostały wyłączone zaledwie kilka dni po swojej premierze, zdążyły wyznaczyć nowy, niespotykany dotąd standard na rynku sztucznej inteligencji.
Oto szczegółowe wyjaśnienie, czym są oba modele, w czym tkwi ich siła i dla kogo zostały oryginalnie stworzone.
Dwa oblicza jednego umysłu
Claude Fable 5 i Mythos 5 to w rzeczywistości ten sam bazowy system. Reprezentują nową, najwyższą klasę możliwości według nomenklatury Anthropic (tzw. Mythos-class), która zdetronizowała dotychczasowego lidera - model Claude Opus.
Główna różnica między nimi sprowadza się do jednego kluczowego elementu: zabezpieczeń (safeguards). Anthropic stworzyło jeden przepotężny model, a następnie podzieliło go na dwie wersje - ugrzecznioną (Fable) oraz w pełni odblokowaną (Mythos).
Claude Fable 5: Potęga na komercyjnej smyczy
Fable 5 to najbardziej zaawansowany model AI, jaki kiedykolwiek trafił do ogólnej sprzedaży. Został zaprojektowany do długotrwałej, skomplikowanej pracy asynchronicznej, z którą starsze modele radziły sobie gorzej z powodu "gubienia wątku".
Dla kogo: Dla ogółu społeczeństwa, programistów, firm technologicznych, analityków oraz subskrybentów płatnych planów Claude (Pro, Team, Enterprise) i użytkowników chmury AWS.
Kluczowe możliwości: Fable 5 deklasuje konkurencję w zaawansowanej inżynierii oprogramowania (np. wielodniowe migracje kodu), pracy z ogromnymi bazami wiedzy oraz w zaawansowanej analizie wizualnej (vision), czyli precyzyjnym czytaniu skomplikowanych diagramów, tabel i plików PDF wewnątrz dokumentów. Dodatkowo model jest w stanie samodzielnie weryfikować własne błędy.
Mechanizm bezpieczeństwa: Z racji ogromnych możliwości w zakresie pisania kodu, Fable 5 posiada agresywne filtry bezpieczeństwa. Jeśli użytkownik poprosi o kod mogący służyć do cyberataku lub zada pytania z dziedziny inżynierii biologicznej czy chemicznej, Fable 5 automatycznie i po cichu przekierowuje to zapytanie do słabszego, starszego modelu – Claude Opus 4.8. Udostępniono w ten sposób potężne narzędzie szerokiej publiczności, teoretycznie uniemożliwiając jego wykorzystanie do celów niebezpiecznych.
Claude Mythos 5: Niefiltrowany gigant
Mythos 5 (nazwa pochodzi od słowa mit, oznaczającego głębszą i potężniejszą opowieść w opozycji do "bajki" – fable) to ten sam bazowy "mózg", ale całkowicie pozbawiony filtrów bezpieczeństwa w krytycznych obszarach.
Dla kogo: Model ten nigdy nie miał być dostępny publicznie. Został udostępniony wyłącznie dla mikroskopijnej, rygorystycznie zweryfikowanej grupy ekspertów: analityków ds. cyberbezpieczeństwa, operatorów infrastruktury krytycznej oraz elitarnych badaczy z zakresu nauk biologicznych. Jego dystrybucja odbywała się m.in. we współpracy z rządem USA w ramach niepublicznego programu Project Glasswing.
Kluczowe możliwości: Anthropic oficjalnie przyznało, że Mythos 5 posiada "najsilniejsze możliwości w zakresie cyberbezpieczeństwa spośród wszystkich modeli na świecie". Brak blokad pozwala mu na głęboką analizę kodu pod kątem wyszukiwania i łatania najbardziej krytycznych luk w oprogramowaniu (tzw. exploit development) czy wsparcie przy projektowaniu nowych cząsteczek w farmacji i biodefensywie.
Kontekst wpisu informacyjnego: Dlaczego zniknęły?
Wspomniany wpis Anthropic to efekt dyrektywy o kontroli eksportu wydanej przez rząd Stanów Zjednoczonych. Władze USA nabrały podejrzeń, że istnieje skuteczna metoda ominięcia zabezpieczeń (tzw. jailbreak) w publicznym modelu Fable 5.
Rząd obawiał się, że zagraniczne podmioty wykorzystają tę lukę, by zdjąć z Fable 5 "kaganiec" bezpieczeństwa i użyć uwolnionego potencjału (równemu modelowi Mythos 5) do zautomatyzowanego identyfikowania luk w amerykańskim oprogramowaniu. W rezultacie nakazano natychmiastowe zablokowanie dostępu do obu modeli dla wszystkich obcokrajowców. Ponieważ firma nie miała technicznej możliwości natychmiastowego odfiltrowania ruchu wyłącznie dla obywateli obcych państw na całym świecie, Anthropic zostało zmuszone do nagłego wyłączenia Fable 5 i Mythos 5 dla wszystkich użytkowników na kuli ziemskiej.
Choć Anthropic kwestionuje zasadność tej blokady twierdząc, że rzekomy jailbreak ujawnia jedynie drobne, znane już luki możliwe do wykrycia przez starsze modele, sytuacja ustanawia ważny precedens polityczny: flagowe modele językowe osiągnęły właśnie poziom, na którym zaczynają być traktowane przez rządy jako zasoby o znaczeniu militarnym i krytycznym dla bezpieczeństwa narodowego.